Słońce jest jednym z czynników koniecznych do zachowania życia na ziemi. Niestety postępująca degradacja środowiska naturalnego spowodowała iż stało się również jednym z zagrożeń naszego zdrowia. Odpowiednie zabezpieczenie przy pomocy kosmetyków może znacząco przedłużyć nasz zdrowy wygląd a nawet życie.

Czym dla nas jest słońce.

Słońce jest gwiazdą umożliwiającą istnienie życia na naszej planecie. Spektrum emitowanego przez nie światła składa się w 40% z światła widzialnego, 59% ze światła podczerwonego oraz w 1% z promieni ultrafioletowych UV. Światło to ma wiele pozytywnych skutków dla naszego organizmu. Począwszy od poprawy naszego samopoczucia i zdrowia psychicznego aż do chemicznych przemian wewnątrz Nas. Opalanie powoduje wzrost syntezy (powstawania) witaminy D która zwiększa efektywność układu krążenia, łagodzi objawy łuszczycy i egzemy, poprawia przyswajalność wapnia, wpływa pozytywnie na prace układu nerwowego (działa przeciw depresyjnie) oraz chroni Nas przed mikroorganizmami.

Jak powstaje opalenizna.

Opalenizna jest jednym z podstawowych mechanizmów obronnych naszej skóry przeciwko nadmiernemu działaniu promieniowania słonecznego. Pod wpływem tego promieniowania w warstwie podstawnej naskórka następuje synteza naszego naturalnego barwnika skóry - melaniny. Melanina jest odpowiedzialna w naszym organizmie za nadanie koloru nie tylko naszej skórze ale również włosom i oczom stanowiąc naturalną barierę ochronna przed działaniem światła słonecznego absorbując i rozpraszając to promieniowanie. Substancja ta neutralizuje również powstające wolne rodniki oraz działa przeciwutleniająco. Oprócz wytwarzania melaniny następuje pogrubienie warstwy rogowej naskórka, tworzenie kwasu urokanowego (pocenie się) a także proces naturalnej odbudowy komórek (odporność skóry na promieniowanie).

Co mi grozi?

Wszyscy doskonale zdajemy sobie sprawę że nadmiar kąpieli słonecznych szkodzi. Możliwe jest wystąpienie oparzeń, alergii, zniszczenie włókien kolagenu i elastyny oraz przyspieszenie procesu starzenia. Rezultaty złego działania promieniowania słonecznego na nasze ciało kumulują się z biegiem czasu powodując tak zwane fotostarzenie. Skóra staje się sucha, szorstka, pomarszczona, pojawiają się przebarwienia i plamy pigmentacyjne. Naukowcy dowiedli iż jeden sezon intensywnego opalania przyspiesza starzenie się skóry o około sześć miesięcy.

Filtry UV

Ze względu na wspomniane już zagrożenia zalecane jest stosowanie preparatów kosmetycznych zawierających filtry przeciwdziałające promieniowaniu UV w okresie od wiosny do jesieni. Istnieją 3 grupy filtrów UV stosowanych we współczesnych kosmetykach. Pierwszą grupą są związki posiadające zdolność pochłaniania promieniowania słonecznego dzięki czemu zablokowany jest dostęp tych promieni do głębszych warstw naskórka chroniąc komórki od uszkodzenia. Drugą grupą są stałe nierozpuszczalne związki naturalne pochodzenia mineralnego które tworzą na powierzchni skóry cienki film od którego odbijane są promienie słoneczne. Ostatnią grupę tworzą naturalne filtry organiczne posiadające obie właściwości grup wcześniejszych (po części pochłaniają i odbijają promieniowanie).

Sun Protection Factor (SPF)

Sun Protection Factor (Współczynnik Protekcji Słonecznej) jest jedną z informacji jaką możemy odnaleźć na opakowaniu współczesnych kosmetyków. Jego wartość określana jest na podstawie rumienia pojawiającego się pod wpływem promieniowania na skórę. Wielkość tego informuje nas ile razy więcej możemy spędzić na słońcu po zabezpieczeniu się danym kosmetykiem. Przykładowo jeżeli posiadamy skórę na której pojawia się rumieniec po 10 minutach od rozpoczęcia opalania (bez ochrony) to po zastosowaniu preparatu z SPF 10 czas ten wydłuża się do 100 minut. Wyroby kosmetyczne o określonych wartościach współczynnika SPF powinny być dobierane indywidualnie zależnie od typu posiadanej skóry.

W Polsce najczęściej spotykane są osoby posiadające jeden z poniższych fototypów:

-Typ Celtycki – włosy rude lub blond, oczy jasne, liczne piegi, skóra na słońcu mocno czerwieniejąca, czas reakcji skóry na słońce w lecie 5-10 minut. Zalecany SPF na pierwsze dni opalania powyżej 30, kolejne dni powyżej 16.

-Typ Północno Europejski – włosy ciemny blond, oczy i skóra jasna, piegi, częste poparzenia słoneczne, czas reakcji skóry na słońce w lecie 10-20 minut. Zalecany SPF na pierwsze dni opalania powyżej 16, kolejne dni powyżej 10.

-Typ Środkowo Europejski – włosy szatyn, lekko śniada cera, oczy jasne lub ciemnie, rzadkie poparzenia , czas reakcji na słońce w lecie 20-30 minut. Zalecany SPF na pierwsze dni opalania powyżej 10, kolejne dni powyżej 6.

-Typ Południowo Europejski – włosy ciemny szatyn lub czarne, śniada cera, ciemne oczy, bardzo rzadkie poparzenia słoneczne, czas reakcji na słońce w lecie 45 minut. Zalecany SPF na pierwsze dni opalania powyżej 10 kolejne dni powyżej 3.

Zasady rozsądnego opalania

Istnieje kilka zasad które mogą uczynić nasze opalanie bezpieczniejszym:

1. Pamiętaj o stosowaniu kremu z filtrem. Aplikacja powinna nastąpić co najmniej 15 minut przed rozpoczęciem opalania;

2. Zwiększaj stopniowo czas opalania rozpoczynając od kilku minut;

3. Pamiętaj aby po kąpieli ponownie nałożyć krem na ciało. Kosmetyki oznaczone jako wodoodporne mogą stracić nawet do 50% swoich właściwości ochronnych po intensywnym wystawieniu na działanie wody;

4. Ze względu na zwiększoną wrażliwość dzieci na promieniowanie słoneczne należy stosować do ich zabezpieczenia kremy z wysokim filtrem;

5. Niektóre leki doustne i preparaty ziołowe mogą zawierać substancje prowadzące do poparzeń słonecznych, a maści i kosmetyki do powstawania przebarwień skórnych. Zawsze czytajmy ulotki dołączone do tego rodzaju wyrobów.

Lato to czas wypoczynku i regeneracji. Nawet najlepsze filtry nie ochronią nas przed naszą własną lekkomyślnością. Pozwólmy słońcu dodawać nam życia a nie odbierać.